Whiskytermen

Hier vindt u een overzicht van de verschillende specifieke whiskytermen die men gebruikt, evenals een overzicht van de verschillende destilleerderijen. Deze lijst is verre van compleet en wordt continu aangepast.

A

Aberfeldy: Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands met een olieachtige, fruitige whisky. De destilleerderij werd opgericht in 1898 door Tommy Dewar, oorspronkelijk als component voor de Dewar Blend.

Aberlour: Schotse destilleerderij gelegen in Speyside dewelke whisky maakt met een zachte structuur en een volle smaak. Ietwat kruidig met een Sherrytoets, toffee en munt. De distilleerderij werd opgericht door een monnik, St. Drostan in 1879.

Allied Distillers: Internationaal drankenconcern dat een 10-tal Schotse destilleerderijen bezit waaronder Laphroaigh en Glendronach.

Alligator: De meest hevige vorm van blakering van vaten, waarbij een patroon van vierkantjes achter blijft (alligatorhuid).

Allt-A-Bhainne: Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands, Speyside met een lichte huisstijl, fleurig en kruidige whisky's. In het Keltisch wil de naam "melkron" zeggen. Er worden geen bottelingen van de destilleerderij zelf op de markt gebracht. Deze whisky is enkel beschikbaar door een aantal onafhankelijke bottelingen die zeer sporadisch op de markt komen. De destilleerderij is gelegen tussen de destilleerderijen Glenlivet en Dufftown.

American barrel : Amerikaanse inhoudsmaat van een type vat 173-191 liter.

An Cnoc: Een Schotse Speyside destilleerderij opgericht in 1890 die een romige fruitige zachte whisky produceert. De vroegere naam was Knockandhu, maar deze werd aangepast om geen verwarring meer te hebben met Knockando.

Amrut : De whisky van deze Indiase destilleerderij wordt gemaakt in de bergen van het Indiase Bangalore. Het was Radhakrishna Jagdale die in 1948 begon met het distilleren van een Indiase whisky. Zijn visie was afwijkend van wat er verder op dit gebied gebeurde in India. Hij maakte whisky op de traditionele Schotse manier. Het water kwam en komt nog steeds uit het Himalaya gebergte en is zeer zuiver. De gebruikte gerst, eveneens uit India is zeer goed van kwaliteit. Ondertussen is het een respectabel merk whisky dat meerdere whisky’s uitbrengt. De standaard Amrut, diverse Single Cask varianten op volle sterkte en een Peated whisky waarvoor Amrut de geturfde gemoute gerst helemaal uit Schotland haalt. Een kenmerk van Amrut is het zeer hoge deel "Angel Share". Hel klimaat in India zorgt ervoor dat er jaarlijks tussen de 14 en 15% whisky uit het vat verdampt. Dit zorgt voor een uiterst snelle rijping.

Anker: Een vat van 40 liter.

Angel's share : De alcohol die tijdens het rijpen door de wand van het vat verdampt. Gemiddeld bedraagt dit tussen de 1 à 2% per jaar.

Ardbeg: Schotse destilleerderij die zéér turfachtige, rokerige robuuste en zilte whisky's maakt. Ze is gelegen op Islay in het district South Shore dicht bij Lagavullin en Laphroaig. De geschiedenis van de destilleerderij gaat terug tot 1794. Dit eiland kenmerkt zich door wind, woeste heuvels, moerassen en een enorme hoeveelheid turf, hetgeen de whisky de typische karakteristieke volle turfsmaak geeft.

De oorsprong van deze eerst illegale whiskydistilleerderij ligt in 1798. In 1815 werd de legale versie geopend door de familie MacDougall . Ze werd één van de belangrijkste werkgevers in het kleine dorp Port Ellen. Tussen 1981 en 1989 werd deze distilleerder gesloten voor grondige renovatiewerken. Het is vanaf toen dat men de de moutvloer niet meer gebruikte. De mout van Port Ellen wordt sinds de renovatie gebruikt voor het maken van de whisky. Deze mout is nog steeds het de meest turfhoudende mout van het hele eiland. De destilleerderij sloot nogmaals in 1996 maar werd door een manager van Glenmorangie plc, Stuart Thomson geopend in 1997. In het Stillhouse staat één wash still en één spirit still, die beide met stoom worden verwarmd.

De rijping van de whisky van Ardbeg gebeurt in nieuwe en refill bourbon vaten. Het water om te brouwen komt via een pijpleiding uit het meertje Loch Uigeadail (zie ook de naam van een whisky) en van Loch Iaran (Airigh Nam Beist). De volledige productie van Ardbeg gaat naar single malt, iets wat in de whisky wereld vrij uniek is. De whisky’s van Ardbeg behoren tot de meest geturfde van Schotland en hebben daarnaast over het algemeen ook een erg fruitig karakter.
Onafhankelijke bottelingen van deze destilleerder zijn vrij moeilijk te verkrijgen.

Ardmore: Een Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands, Speyside die whisky's destilleert met een moutig, romig en fruitig karakter. Tot voor kort werd er gebruik gemaakt van directe verwarming door verhitting (kolen). De Ardmore distilleerderij is gelegen tussen de twee kleine dorpjes Kennethmount en Insch in de Schotse Highlands niet ver van de spoorlijn van Aberdeen naar Elgin. De naam is afkomstig uit het Gaelic en betekent "Big Headland", vertaald is dit "landtong of grote kaap". William Teacher's & Sons, een bekende familie van blenders, kochten in 1895 hier de grond en in 1897 starten ze met de bouw van de distilleerderij. In het 1898 begon men met het destilleren van Whisky. In 1958 verdubbelde men de capaciteit van de destilleerderij en in 1975 werden er nog vier stills bijgeplaatst. Daarna werden de moutvloeren buiten bedrijf gesteld en tot afvulruimte omgebouwd. Tot 1976 bleef de Ardmore destilleerderij in handen van Teacher's en deze firma werd in dat jaar overgenomen door Allied Distillers, waardoor ze nu in handen is van Allied Distillers Ltd.. Bij de Ardmore distilleerderij werden de vier wash en de vier spirit stills nog op traditionele manier verwarmd met een onder de ketels direct gestookt kolenvuur. De stills zijn derhalve voorzien van een dikke bodem, om het doorbranden te vermijden en om een betere spreiding te krijgen van de warmte. Om het aanbranden van de vaste stoffen te voorkomen draaien over de bodem van de wash stills stevige ijzeren kettingen. Ook heeft men voor het repareren van de gebruikte vaten een eigen kuiperij om de vaten weer te herstellen. Voor de rijping gebruikt men bij Ardmore zowel Sherry-, ex-Bourbon- als Refill vaten. Het water dat gebruikt wordt voor de bereiding van de malt haalt men uit een 14-tal verschillende waterbronnen, die hun oorsprong hebben uit de Knockandy-heuvels. Het koelwater komt uit de verschillende beekjes die rond de distilleerderij voorbij stromen. Recentelijk werd er overgestapt naar stoomverhitting waardoor de nieuwere whiskyversies waarschijnlijk een deel van hun karamelachtige moutigheid zullen verliezen. De huisstijl is romig moutig en fruitig.

Armorik Single Malt de Bretagne: Een Bretoense whisky (Frans) met een kruidige afdronk.

Arran: Dit Schotse eiland geeft haar naam door aan een nieuwe single malt whisky met verregaande verwachtingen. De destilleerderij startte haar productie in 1995. De eerste keer dat de drank officieel werd voorgesteld, was iedereen het erover eens dat de whisky boven verwachting had gerijpt. In de distilleerderij gebruikt men nog de traditionele distilleermethoden. Het water wordt geleverd door het meer Lochranza, de warme golfstroom en schone berglucht zorgen voor een speciale toets aan de whisky waardoor de whisky onwaarschijnlijk snel aan kracht wint. Men gebruikt geen turf in het productieproces. Het typische eilandkarakter van de andere Schotse whisky's vinden we hier niet terug. De huisstijl is vrij romig met toetsen van gras en gebladerte.

Auchentoshan: Een Schotse Lowland destilleerderij die nog de driedubbele destillatie toepast waardoor de geproduceerde whisky licht zijn qua body en smaak. Auchentoshan betekent 'Hoek van het Veld' en ze werd opgericht in 1825. Het overgrote deel van de productie (90 %) wordt gebruikt voor het maken van blended whisky. De huisstijl is licht, kruidig en beetje olie-achtig.

Auchroisk: Een Schotse Speyside destilleerderij opgericht in 1974 die zachte whisky produceert. De distilleerderij ligt tussen Dufftown en Rothes. Het water van de bron "Dorie's Well" wordt gebruikt, een zacht water dat mee de smaak bepaalt. Een aantal bottelingen draagt de naam "The Singleton".

Aultmore: Een Schotse Speyside destilleerderij opgericht in 1896 die een frisse droge pittige whisky produceert. Sinds 1998 werd deze destilleerderij overgenomen door de Bacardigroep en zijn er nog geen nieuwe bottelingen uitgekomen.

Authentic Collection: Een reeks whisky's van de onafhankelijke bottelaar Cadenhead gebotteld op natuurlijke vatsterkte zonder kleurtoevoeging en zonder chill filtering. Enkel single cask bottelingen kan men terugvinden.

B

Bader: De eerste legale destilleerder van whisky in Zwitserland, Ernst Bader. Produceert whisky's die een lichte body hebben maar een vriendelijke houterige iets rokerige smaak.

 

Balblair: Schotse destilleerderij opgericht in 1790. In 1997, na een relatief kalme periode werd de destilleerderij nieuw leven ingeblazen. De destilleerderij is gelegen naast deze van Glenmorangie. Balblair maakt lichte aangename whisky's.

 

Ballantine: Schotse blender, nummer drie qua volume. Maakt voornamelijk een zachte drogere blend.

 

Balvenie: Een Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands Speyside. Deze Schotse destilleerder staat bekend om de meest honingachtige van alle whisky's te maken met een uitgesproken sinaasappeltoon. De destilleerderij van Balvenie bevindt zich in de kasteelruïne van de 11de eeuw. William Grant kocht tijdens het bouwen in 1892 tweedehands wash - en spirit stills van Lagavulin en Glen Albyn, voornamelijk omdat deze ketels hun deugdelijkheid hadden bewezen. Er staan nu negen stills met een zeer lange nek en deze worden met stoom gestookt. Een bijzonderheid is, dat men bij The Balvenie nog eigen moutvloeren gebruikt. Op deze vloeren wordt zo'n 15% voor eigen productie geproduceerd. De gebruikte gerst komt van de familieboerderij. Voor de malt bereiding gebruikt men water uit de Robbie Dubh-bronnen. Voor het koelen van de condensors wordt water uit de rivier de Fiddich gepompt. Voor de rijping van de malt gebruikt men bij Balvenie het meest bourbonvaten. Sherryvaten worden gebruikt voor de gekende Double Wood versie.

 

Banff: Een Speyside destilleerderij die werd gesloten in 1983. De huisstijl is geurig, citroengras en zoet.

 

Ben Nevis: Een Highland destilleerderij gelegen in de West Highlands. Sinds 1996 in handen van de Japanse Destilleerder Nikka. De huisstijl is geurig en robuust olieachtig met een beetje rook.

Ben Wyvis: Een Highland destilleerderij gelegen in de Northern Highlands. deze destilleerderij heeft gedurende 12 jaar gedestilleerd van 1965 tot 1977. De whisky's zijn uiterst zeldzaam en zeer prijzig.

Benriach: Schotse Speyside Destilleerderij, gerestaureerd in 1965, die grenst aan de Longmorn destilleerderij. Ze produceert een relatief zoete whisky. Recentelijk brengt ze méér en méér speciale releases op de markt met specifieke karakteristieke smaken.

Benromach: Benromach ligt in het uiterste westen van de Speyside, vlakbij de plaats Forres. Als een van de laatste distilleerderijen tijdens de whiskyboom van eind 19e eeuw is ze gebouwd in 1898. De distilleerderij kende een woelige geschiedenis van sluitingen en overnames, dit duurde tot 1983 toen het erop leek dat Benromach voorgoed dicht zou gaan. In dat jaar werd de distilleerderij dan ook geheel ontmanteld. Gordon & MacPhail heeft de gebouwen in 1992 gekocht en bouwde in de oude gebouwen een hele nieuwe distilleerderij. In 1998 opende prins Charles Benromach feestelijk en vloeide er eindelijk weer spirit uit de ketels. De huisstijl is assertief, fleurig en soms romig (M. Jackson's).

Beslag: Mout vermengd met warm heet water.

Blackadder: Een onafhankelijke bottelaar.

Bladnoch: Schotse destilleerderij gelegen in de Lowlands. De huisstijl is grassig, citroenachtig en zacht. Sinds 2001 wordt deze destilleerderij weer gebruikt. Het is de meest zuidelijk gelegen destilleerderij.

 

Blair Athol: Schotse Highland destilleerderij die voornamelijk whisky maakt vooe blends. De single malts hebben een uitgesproken kruidige smaak.

 

Blanton: Amerikaanse Bourbon geproduceerd door Buffalo Trace in Kentucky. Kolonel Albert Bacon Blanton was de manager en mede-eigenaar van deze destilleerderij. Deze Bourbons zijn rijk aan maïs en zijn dus vrij zoet, honing-zoet. De vaten voor de rijping worden zwaar gebrand en de rijpe spirit wordt koud gefilterd voor het bottellen in plaats van fr klassieke Coal filtering te gebruiken. Hierdoor worden meer smaken bewaard.

Blended malt: Een synoniem voor Vatted Malt. Een mengsel van malt whisky's van verschillende distilleerderijen. De term geeft enkel aan dat er alleen malt whiskies inzitten.

Blended Scotch Whisky: Producenten in de Highlands and Islands produceren zéér smaakvolle malt whisky die vakkundig wordt vermengd met neutrale graanwhisky om volume aan de malt toe te voegen.

Body: Een eigenschap die een specifiek kenmerk van de whisky beschrijft. De Body kan licht soepel rijk, verfrissend, kalmerend,... zijn. Body en structuur zijn specifieke kenmerken voor elke single malt whisky. Andere specifieke whiskyeigenschappen zijn de afdronk, de smaak en de geur.

Bond Reserve: Een range van whisky's gelanceerd door de onafhankelijke bottelaar Cadenhead.

Bottelen: Het overbrengen van drank uit het vat naar de fles. Hierbij wordt meestal het alcoholpercentage teruggebracht naar 40, 43 of 46%.

Bourbon: Amerikaanse whiskey uit Kentucky. Moet volgens de wetgeving minimaal 50% mais-gestookte whisky bevatten.

Bowmore: Schotse Islay destilleerderij, gelegen aan de westkust van van het eiland Islay, die gebruik maakt van een eigen mouterij. De mout wordt korter geturfd dan in vergelijking met andere destilleerderijen op de Islays. De whiskyvaten liggen onder de zeespiegel. De invloed van de zee is dan ook herkenbaar in de smaak van deze whisky. De huisstijl is rokerig met een toets zeelucht.

Broker: Een whisky broker koopt vaten whisky en verkoopt ze aan de zogenaamde blenders of aan onafhankelijke bottelaars en handelaars. Vaak worden de vaten op goed geluk gekocht zonder de uiteindelijke kwaliteit van de whisky te kennen.

 

Brora: Schotse Highlands destilleerderij. Deze destilleerderij werd een tijd land Clynelish B genoemd, wat tot verwarring aanleiding gaf. Ze werd in 1983 gesloten. Samen met Clynelish produceert ze een whisky met een uitgesproken olieachtigheid en was-structuur.

Bruichladdich: Schotse Islay destilleerderij die lichte stevige whisky produceert, een beetje ziltig en kruidig. Het is de meest westelijk gelegen distilleerderij in Schotland. De whisky wordt soms ook gebotteld onder de naam Lochindaal, door enkele onafhankelijke bottelaars. Jaarlijks wordt er een vintage gebotteld met oudere whisky's genaamd Legacy.

Bunnahabhain: Schotse Islay dstilleerderij die een frisse' zilte kruidige whisky voortbrengt. De naam spreekt men uit als " boenahavn". Het gebruikte water komt omhoog door kalksteen en wordt via aparte pijpleidingen naar de destilleerderij gebracht. Hierdoor ontbreekt elk turfspoor.

Bushmills: Ierse destilleerderij gespecialiseerd in het Irish pot still type. Er wordt driedubbel gedestilleerd.

Butt: De inhoudsmaat van het grootst gebruikte vat 500 liter (normaal sherry vat).

Butts: Sherryvaten.

C

CAD: Cadenhead, De historie van Schotland's oudste onafhankelijke bottelaar gaat terug naar 1842. Oorspronkelijk zijn ze begonnen als rum en wijnhandelaren. In 1983 heeft de Mitchell/Wright familie (ook eigenaar van Springbank!) deze toen niet meer werkende bottellaar over genomen en van Aberdeen naar Campbeltown verhuisd. Toen had Springbank dus een eigen bottelarij. Nu bieden ze de Authentic Collection ("non chill filtered, cask strength") en de Original Collection (46%).

CAD.AC: Cadenhead Authentic Collection, een reeks whisky's gebotteld op natuurlijke vatsterkte zonder kleurtoevoeging en zonder chill filtering. Enkel single cask bottelingen kan men terugvinden.

CAD.OC: Cadenhead Original Collection

Cask Strength: Whisky op vatsterkte, niet verdund met water.

Campbeltown: Over de Campbeltown whisky is veel geschreven. Er hangt een mystieke sfeer over Campeltown whisky's. De smaak is medium droog met een zoutige nasmaak.

Caperdonich: Destilleerderij gelegen in de Highlands, Speyside. De huisstijl is gedroogd fruit, granen en toast.

Carsebridge: Schotse Lowland destilleerderij opgericht in 1825 en in 1992 gesloten. Officiële bottelingen hiervan zijn niet te vinden, enkel nog bottelingen van onafhankelijke bottelaars, zoals Duncan Taylor of Part des Anges.

Centenary Reserve: Een speciale reeks bottelings uitgebracht door Gordon&MacPhail ter gelegenheid van hun 100ste verjaardag.

CER: Blend Ceramic

Chairman's Stock: Een aparte reeks bottelings van Cadenhead. De vaten die hiervoor werden gebotteld kwamen van de private stock van de Chairman. Gezien de excellente whisky's en de beperkte oplage haalt deze reeks hoge prijzen.

Chief: Chieftain's Choice Deze bottelaar geeft de whisky connaisseur een serie van zeldzame malts te bieden, waarvan sommige tijdens botteling op hun top zijn. In het verleden zijn er een aantal vatted malts en premium blends geweest.

Coal Ila: Schotse destilleerderij gelegen in het Islay District. De distilleerderij werd in 1846 opgericht door Sr. Hector Henderson. Het is de grootste distilleerderij op het eiland Islay en werd gebouwd aan de Noordoost kust van het eiland, strategisch gesitueerd aan Loch Nam Ban. Het zuivere water van dit meer voorziet de distilleerderij al meer dan 150 jaar van water voor de whiskyproductie. De eerder speciale naam Caol Ila is Gaelic en betekent Sound of Islay. De huisstijl is als olijfolie, jeneverbes, fruit en esters, een prachtig aperitief.

Coffey Still: Een destilleerproces voor grain whisky waarbij er volcontinu wordt gedestilleerd. Wordt ook Patent Still genoemd.

Connoiseurs Choice: Een collectie whisky's uitgebracht door G&M, Gordon & MacPhail.

 

D

DBH: Dun Bheagan Dit sublabel van bottelaar Ian McCleod biedt enkele bijzonder geslaagde "Vintages" van Schotse Malts. Verder bevat de serie (anonieme) single malt whisky's uit de klassieke whiskyregio's van Schotland.

DE: United Distillers Vintners;Distillers Edition

Dewar Rattray: Een Schotse bottelaar met een typisch oud uitziend label.

Diageo: Internationaal: drankenconcern dat 27 Schotse destilleerderijen bezit, verschillende mouterijen en tevens eigenaar is van het Ierse Bushmills.

Douglas Laing: Een onafhankelijke bottelaar die oorspronkelijk begonnen was als blender. De meest bekende reeksen van hem zijn, OMC Old Malt cask, McGibbons Provenance, de exclusieve reeks Platinum en recentelijk de premier Barrel Selection.

Dram: Een glas whisky.

Draff: Het restant dat overblijft na het overzetten van de wort naar de eerste distilleerketel. Dit is ongeveer 25% van de oorspronkelijke massa en wordt geperst tot veevoeder.

Dump Puncheon: Een vat van 46 liter.

Duncan Taylor: Een onafhankelijke bottelaar van Amerikaanse origine met een eigen bottelarij in Huntly UK. De verschillende collecties omvatten "Peerless Collection", 3Rarest of the Rare", 3Lonach Whisky", "Whisky Gallore", "NC2",.

Dun Eidean: Een extra label van Signatory gebruikt voor verschillende markten.

Duthie's: Een sublabel van Cadenhead gebruikt tot 1994.

 

E

East Highlands: Het Oostelijk deel van de Highlands gekenmerkt door whisky die licht rokerig en fruitig is met een droge smaak.

Edradour : De kleinste Schotse destilleerderij gelegen in de Schotse Highlands. De huisstijl is kruidig, muntig en romig. Ideaal als digestief. recentelijk zijn een aantal nieuwe finishes van deze producent op de markt verschenen.

F

FC: Flora & Fauna Cask Strenght

Feints: Het allerlaatste deel dat uit de stookketels komt en dat wordt herbruikt om te destilleren. Dit wordt ook de naloop genoemd.

FF: Flora & Fauna United Distillers Deze serie bevat bottelingen van de UDV distilleerderijen, die niet als eigen botteling op de markt zijn. Ze kenmerken zich door labels met typische F&F afbeeldingen uit de omgeving van de distilleerderijen.

Finishen: Na de rijping van whisky op vaten wordt hij vaak nog enige tijd op speciale gebruikte vaten (van porto, sherry, bourbon of wijn) geplaatst waardoor de whisky een speciale toets verkrijgt. Dit proces noemt men Finishen.

G

Glenallachie: Deze Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands Speyside werd in 1967 opgetrokken en draagt vooral bij tot de Mackinlay-blends. De single malt bottelingen zijn iets minder gemakkelijk te vinden. De huisstijl is subtiel maar zeer delicaat.

Glenburgie: Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands, Speyside die voornamelijk olieachtige, fruitige, kruidige malts maakt. De geschiedenis van deze Schotse destilleerderij gaat terug tot 1810.

Glendullan: Schotse destilleerderij Highlands, Speyside die een geparfumeerde, fruitige droge huisstijl heeft. De naam van deze destilleerderij komt van de nabijgelegen rivier Dullan, waar Dufftown aan grenst.

Glenfarclas: Schotse destilleerderij Highlands, Speyside die een grote, complexe, moutige en Sherryachtige huisstijl heeft. Glenfarclas is een zeer traditionele Speyside distilleerderij die al vanaf 1865 in bezit is van de familie Grant. George Grant is de zesde generatie die de traditie van het whisky maken in het plaatsje Ballindalloch voortzet. Als een van de weinigen zoeken zij nog steeds naar hele goede sherryvaten om hun whisky in alle rust op te laten rijpen.

Glengoyne: Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands, die een gemakkelijk te drinken whisky produceert vol met moutsmaken. In de 19de eeuw waren er verschillende illegale destilleerderijen in de buurt van het dorpje Dumgoyne. Eén ervan werd in 1833 gelegaliseerd en opende onder de naam Burnfoot. In 1905 werd de naam veranderd in Glengoyne. De naam Glengoyne komt uit het Gaelic en wil zeggen "Valley of the Goose" (vallei der ganzen). In het stillhouse staat een wash still en twee kleinere spirit stills. De mout die gebruikt wordt, wordt gedroogd met hete lucht, dit in tegenstelling tot ander Highlanders waar men gebruik maakt van turfvuren voor het drogen. Vandaar dat Glengoyne wordt gepresenteerd als een "Unpeated Malt". Door het langzame distilleerproces dat bij Glengoyne wordt gebruikt en de afwezigheid van turfrook bij het drogen verkrijgt men een whisky die opmerkelijk licht van karakter is en vol is met moutsmaken. De whisky rijpt meestal op Sherry vaten.

 

Glenmorangie: De Glenmorangie distilleerderij is opgericht in 1843. De distilleerderij is gelegen in Tain, The Northern Highlands van Schotland. In de Highlands behoort dezez destilleerderij tot een van de kleinste met slechts 16 vakmensen - The Sixteen Men of Tain - die verantwoordelijk zijn voor de productie van de Single Malts. Glenmorangie is het Keltisch voor Glen of Tranquility oftwel: Vallei van de Rust. De lange Stills van Glenmorangie Distillery zorgen ervoor dat alleen de lichtste en meest zuivere alcoholen tijdens de distillatie de top van de koperen Stills kunnen bereiken en dus onderdeel worden van het distillaat. De rijping van het distillaat vindt plaats op ex-Bourbon vaten. De vaten worden geimporteerd uit de USA, in Schotland schoongemaakt en opnieuw gebrand. Glenmorangie was ook de eerste die met speciale Wood-Finishes op de markt kwam, een voorbeeld dat door vele concurrenten is gevolgd. De distilleerderij ligt op een unieke locatie. De lucht op deze locatie wordt wel tot te zuiverste van Schotland gerekend. Dit in combinatie met de ligging van de pakhuizen aan zee en de invloed daarvan gedurende de rijping geven Glenmorangie whisky's een unieke smaak en aroma.

 

Glenury: Schotse Highland destilleerderij die in 1985 werd gesloten.

Glen Keith: Deze Schotse Speyside Destilleerderij is gebouw in 1958. De destillaten worden gebruikt voor het maken van de Blends van Chivas, maar er zijn een aantal Single Malts van verkrijgbaar.

Glen Ord: Destileerderij gelegen in de Schotse Highlands die een kruidige droge malt maakt. Vroeger namen van de whisky zijn Glenordie, Ord, Muir of Ord.

Glen Scotia: Deze Schotse Campbeltown destilleerderij produceert terug whisky sinds 1999. Sinds 1989 had men nog slechts sporadisch gedestilleerd. De huisstijl is fris en zoutig, licht rokerig, ideaal als aperitiefje. Ze werd opgericht in 1832, alhoewel op de fles 1835 staat. Samen met Springbank is het de enige destilleerderij op Campbeltown. De destilleerderij is in een cottage gebouw gelegen en beschikt slechts over één wash still en één spirit still. Het gebruikte water komt van het Campbeltown meer en de destilleerderij beschikt over verschillende waterputten van 80 voet diep.

GM: Gordon & MacPhail. Deze bottelaar is sinds 1895 actief en werd opgericht door James Gordon en John Mac Phail in Elgin. Zij bieden momenteel één van de breedste selectie van whisky's. Er zijn heel veel vintages in de aloude "Connoisseurs Choice" serie op normale sterkte 40 tot 46%. De "Cask" serie biedt enkele vintage whisky's op vat sterkte. GM koopt vaten bij de distilleerderijen en laat ze in hun eigen warehouses in Elgin rijpen! Vandaag de dag liggen daar duizenden uitstekende vaten te rijpen van alle jaargangen teruglopend tot 1946. De laatste uitbreiding van hun assortiment is de MacPhail's Collection met jongere vintages. De nieuwe Rare Old serie brengt oudjes van verdwenen legendarische distilleerderijen. Daarnaast hebben ze nog de "Centenary Reserve" uitgebracht ter gelegenheid van hun 100ste verjaardag. "Speymalt" is een nevenbedrijf van GM, die een aantal whisky's op de markt brengt, soms ook onder de naam "Spirit of Scotland". Een nieuwigheid van GM is de reeks "The Secret Stills", een reeks whisky's waarbij men enkel de de streek vernoemt zonder de destilleerden. Een uitdaging voor de whiskykenners onder ons om de naam van de destilleerder te vinden.

GM CC: Gordon & MacPhail Connaisseur's Choice

GM CT: Gordon & MacPhail Centenary Reserve, een speciale reeks whisky uitgebracht ter gelegenheid van de 100ste verjaardag van de bottelaar GM.

GM PC: Gordon & MacPhail Private Collection,een reeks die een aantal Imperial en Coal Ila bottlings bevat die verschillende finishes hebben (cognac, sherry en porto).

Gordon & MacPhail: zie GM.

Grain whisky: Een whisky gemaakt van koren, maïs, rogge, tarwe of ongemoute gerst. Deze whisky is lichter van smaak en body. Ze rijpen eveneens minimaal drie jaar op eikenhouten vaten.

Green Malt: Gekiemde gerst die nog niet gedroogd is.

 

H

Hanyu: Een Japanse destilleerderij opgericht in 1941 in Hanyu, zestig kilometer van Tokyo aan de oever van de Tone rivier. Sinds 1946 mocht deze destilleerder whisky maken, maar 54 jaar later in 2000 werd ze gesloten. Hanyu maakte wisky op de traditioneel Schotse manier.

HB: Hart Brothers Hart Brothers (1988) Ltd. is een onafhankelijk familiebedrijf, gespecialiseerd in het bottelen van zeldzame Single Malt Whisky's.

Highland Park: De meest noordelijke Schotse whisky destilleerderij die het eilandkarakter combineert met alle elementen van een klassieke single malt (Orkney, Highlands). Ze werd opgericht in 1798. Men gebruikt hier nog de klassieke destillatiemethodes en het mouten gebeurt boven een turfvuur waarbij men wat takjes heide door de turf mengt. De huisstijl is rokerig en vol smaken. Naast rook detecteert men mout en een lange afdronk.

HS: Highland Selection.

Hogshead: Een traditioneel vat van 250 liter.

Houtfinish: Een relatief jonge techniek waarbij men betere whisky de laatste maanden laat rijpen op wijnvaten, portvaten, madeira-of rum vaten.

I

Ichiro: De kleinzoon van de stichters van de Japanse Hanyu destilleerderij. Momenteel is hij een nieuwe destilleerderij aan het opbouwen. Het destilleermateriaal en de whiskystock van de Hanyu destilleerderij werden door Ichiro opgekocht.

Ichiro's malt Card: Een reeks whisky uitgebracht door de kleinzoon van de stichters van de Japanse Hanyu destilleerderij, waarbij er op elke fles verschillende speelkaarten worden afgebeeld.

Inchgower: Een Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands Speyside. De smaak van de whisky doet meer denken aan een kustmalt. De reden hiervan is dat de destilleerderij gelegen is vlak bij de kust niet ver van de monding van de rivier Spey. De huisstijl is droog en zilt.

Islay: De Islay whisky's zijn het rokerigst van alle Schotse whisky's. Ze zijn zéér gemakkelijk te herkennen aan hun medicinale jodium geur, welke afkomstig is van de zeewinden die over deze eilanden waaien. Deze whisky's zijn echte 'herfst'-whisky's. De atmosfeer van zeewier dringt door in de bodem en de pakhuizen en geeft een specifiek karakter aan de malts.

Irish Whiskey: Deze whisky, is over het algemeen zachter dan de Schotse door onder andere het gebruik van specifieke graansoorten, waarbij men driemaal destilleert in plaats van de gebruikelijke tweemaal bij de Schotse whisky. Het eesten gebeurt niet boven een turfvuurtje zoals bij de Schotse whisky.

J

Jack Wiebers Whisky world: Een Duitse importeur die zelf sinds 1998 bottelt. De belangrijkste collecies van hem zijn de "Castle Collection" en de "Premier malts" collectie.

Jura: Eén van de Schotse Islands dat bekend staat om malt-whisky's die niet erg geturfd zijn, maar wel vrij zout. De Isla of Jura whisky wordt gekenmerkt door een specifieke pijnboompittensmaak. Isle of Jura is in grootte het vierde eiland van de Hebriden voor de westkust van Schotland. Buiten boerderijen en landgoederen is de gelijknamige distilleerderij de enige industrie. Deze is gelegen in het dorpje Craighouse aan de zuidkust van het eiland, dat uitziet op de zee-engte bij Isle of Jura. De Isle of Jura Distilleerderij is één van de oudste van Schotland. Isle of Jura Single Malt bereikt zijn volle ontwikkeling na een zorgvuldig bepaalde rijpingsperiode in eikenhouten fusten. Het milde klimaat, het zachte water uit de diverse bronnen en het omringende zeewater bepalen het karakter van deze malt. Het water voor de distilleerderij komt van enkele honderden meters hoog en stroomt voornamelijk over rotsen waardoor het zuiver blijft. Door de lange nekken van de gebruikte destilleervaten, de pot-stills kunnen de zwaardere oliën niet opstijgen waardoor men een licht zuivere whisky krijgt.

K

Kilderkin: Een vat van 82 liter.

Kiln: Het gebouw waarin zich de moutvloer bevindt, vaak herkenbaar aan één of meer schoorstenen met pagodevormig (koperen) afdakje.

L

Laproaig: Deze distilleerderij werd rond 1815 opgericht door de gebroeders Johnston in Port Ellen. De naam spreek je uit als La Froig en is Gaelic voor 'het mooie dal aan de brede baai'. Ze ligt aan de zuidkust van het eiland Islay. De smaak van de whisky wordt sterk beïnvloed door de ligging aan zee en zéér uitgestrekte turfgronden. De smaak is vrij apart en direct herkenbaar: turfachtig en medicinaal. Zelfs zo medicinaal, dat de whisky tijdens de drooglegging gedurende de jaren '20 legaal werd geëxporteerd naar Amerika als medicijn. De rijping gebeurt op bourbonvaten. Het water voor de whiskyproductie is afkomstig van de Kilbride Loch.

 

Leapfrog: Naam gebruikt door de onafhankelijke bottelaar Murray McDavid om whisky van de Laproaig destilleerderij aan te duiden. Deze actie werd opgezet naar aanleiding van een dispuut ivm het gebruik van de naam van de destilleerderij op de flessen van de onafhankelijke bottelaar.

 

Ledaig: Naam waaronder de Schotse destilleerderij Tobermory ee, reeks geturfde whisky's uitbrengt. De destilleerderij is gelegen op het eiland Mull. Voor deze whisky's wordt getufde mout gebruikt.

Longmorn: Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands District Speyside. Produceert moutige complexe whiskies, heerlijk als aperitief.

Lowlands: De regio van Schotland waarbij de whisky wordt gekarakteriseerd door een lage complexiteit en zwakke intensiteit. Ze zijn droog en vrij vlak.

M

Macallan: Een Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands, Speyside met uitzonderlijke whisky's. De huisstijl is whisky's die grrot zijn, eikig, sherry-achtig fleurig en fruitig, kruidig en heel lang.

Macduff: De destilleerderij Glen Deveron brengt eveneens whisky op de markt onder de naam Macduff. via onafhankelijke bottelaars.

Malt: Mout, graan dat gedeeltelijk is ontkiemd en gedroogd is in een droogoven (Kiln).

Malt Whisky: Een whisky die enkele en alleen gemaakt is van gemoute gerst en die gedistilleerd is in koperen ketels.

Mannochmore: Een Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands Speyside. De zwarte whisky Loch Dhu werd hier gemaakt als modetrend. De huisstil is fris, droog en fleurig.

Marriage: Het rijpen van twee of meerdere whisky's in één vat.

M & M: Murray McDavid Een onafhankelijke bottelaar met tot nu toe een aantal heel bijzondere exemplaren.

McPh: MacPhail

MH: Market House Deze term wordt gebruikt om aan te duiden dat de whisky door de distilleerderij zelf gebotteld is.

Mortlach: Een Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands Speyside. De huisstijl is immens complex met een zeer lange afdronk.

Moutvloer: Op deze vloer wordt de mout uitgespreid. Onder deze vloer wordt een (turf)vuur gestookt. Door de warmte van dit vuur stopt het kiemproces en de rook trekt in de gemoute gerstekorrels.

Mull: Eén van de Schotse Islands, waar één destilleerder actief is, Tobermory. Tobermory is een terughoudende eilander. Ze produceert ook de turfachtige en rokerige Ledaig.

N

Naloop: Het allerlaatste deel dat uit de stookketels komt en dat wordt herbruikt om te destilleren. Dit wordt ook feints genoemd.

NC2: (lees NC kwadraat), een reeks bottelings van Duncan Taylor waar de N staat voor "NON" en de C's staan voor Chillfiltered en Coloured. De geselecteerde vaten voor deze collectie rijpen op de oorspronkelijke destilleerderijen.

Nikka: Japanse destilleerderij die fraaie honingachtige whisky's maakt.

North Highland: Het noordelijke deel van de Highlands. Dit deel kenmerkt zich door de hoge intensiteit met subtiele eigenschappen, soms droog, licht rokerig.

O

Oban: Schotse Western Highlands distilleerderij die een medium met zachte turf en zilte zeelucht whisky produceert.

Octave: Een vat van 22.5 liter.

Old Malt Cask: Een collectie van de onafhankelijke bottelaar Douglas Laing. Deze reeks wordt gekenmerkt door groene 6-hoekige dozen. Enkel single cask bottelings worden aangeboden. Normaal worden deze whisky's gebotteld aan 50 %, maar enkele uitzonderingen worden gebotteld op vat sterkte of Cask strength.

Old Potrero: De meest assertieve roggewhisky ter wereld (VS).

Original Collection: Een whisky reeks van de onafhankelijke bottelaar Cadenhead, gekenmerkt door whisky's op 46 % sterkte zonder kleuring of filtering.

Orkney: De whisky van de Orkney Islands zijn de noordelijkste whisky's van Schotland. Deze whisky's lijken tot op een zekere hoogte op Islay's. Ze zijn vrij rokerig en complex, fruitig en zeker niet droog. Highland Park is de meest noordelijke Schotse destilleerderij. De whisky van Scapa is vrij zilt.

OM: Old Malt Cask Serie

P

Peating: Toen de mouters hun graan droogden in de kilns werd de brandstof gebruikt die direct voorhanden was, turf. Deze turf geeft een karakteristieke smaak aan de Schotse Whisky. Industriëel wordt het turfrookkarakter gemeten in ppm, parts per million. Port Charlotte en Laphroaig hebben beide een gehalte van 40 ppm. De Octomore, die binnenkort verkrijgbaar is heeft een gehalte van 80 ppm.

Penderyn: De Welsh Whisky distilleerderij, bekend onder de naam van Gwalia Distillery, is gelegen in het kleine plaatsje Penderyn. Midden in het unieke en schilderachtige landschap van het Brecon Beacons Nationale park. Dit gebied staat bekend om de spectaculaire berglandschappen, moerasland en valleien, snelstromende rivieren en ruige watervallen. Op 14 september 2000 vond de unieke gebeurtenis plaats, dat er in Wales, voor het eerst sinds honderd jaar, weer whisky werd gedistilleerd. Wales had, zoals alle Keltische staten in die tijd, vroeger al een lange traditie van whisky stoken. Het gaat zelfs terug naar de 4e eeuw, toen stichtte destijds een man met de naam, Renault Hir of Bardsey Island, al een distilleerderij. De laatste distilleerderij in Wales sloot in 1896 haar deuren. Deze distilleerderij was bij het plaatsje Bala gelegen en was eigendom van de familie Evan Williams, die later naar Amerika emigreerden en daar de Kentucky Whiskey Industrie oprichtte. Deze sluiting van de distilleerderij was het gevolg van een religieuze opleving met de daarbij enorme drang om kerken te bouwen, en het alcohol gebruik behoorlijk deed dalen. Begin 2000 heeft de Welsh Whisky Company de traditie van distilleren weer opgepakt en de in eigen beheer ontworpen distilleerderij in Penderyn is nu weer de thuisbasis voor de whisky uit Wales. De distilleerderij is gebouwd volgens de laatste strenge eisen en voorschriften maar wel gebaseerd op een lange traditie van whisky stoken en een duplicaat van de toenmalige Tronloch distilleerderij. Gelegen in het National Park heeft de distilleerderij een eigen zuivere ondergrondse watervoorziening. De malts hebben een lichte, makkelijk en toegankelijke stijl, met een link naar de "nieuwe wereld", waar hun voorvaderen naar emigreerden en daar de Amerikaanse whiskey gingen produceren. De rijping geschiedt op bourbon vaten van Evan Williams en Jack Daniël. En de finish is nog extra op geselecteerde Madeira vaten. De whisky is ook non chill-filtered. Bij het distilleren wordt zowel de Schotse methode van stoken als die uit Ierland gebruikt. De jonge malt rijpt zeer goed op jonge leeftijd.

Pipe: Vat van 500 l gebruikt om porto te laten rijpen.

Platinum: Een reeks exclusieve bottelings van Douglas Laing, gestart in 2002. Een reeks voor de verzamelaars van whisky. De eerste reeks werd oorspronkelijk gebotteld voor de Japanse markt.

Plint: Verzameling van meerdere flessen in één blister

PL: Peerless Collection

Pot Still: Traditionele koperen stookketel met de lange smalle zwanenhals.

Premier Barrel selection: Een speciale reeks bottelings in porseleinen decanters van Douglas Laing.

Prestonfield: Een extra label van Signatory, exclusief gebruikt voor de Franse markt, voornamelijk voor whisky verdeeld door "La Maison du Whisky".

Pro: Provenance serie

Private Collection: Een range van whisky's uitgebracht door GM, Gordon & MacPhail van Imperial en Coal Ila bottelings met verschillende finishes.

Puncheon: Een vat met een inhoud van 545 liter.

Pure malt: De betekenis van deze term is niet erg duidelijk en zorgt voor een zekere verwarring. Soms wordt hij gebruikt voor een Single malt en soms voor een Vatted malt.

Q

Quercus petrea: Wintereik

Quercus robur: Zomereik, beste eik voor vaten.

R

Rarest of the Rare: Een exclusieve collectie bottelings van Duncan Taylor, waarbij men enkel whisky's neemt van destilleerderijen die niet meer bestaan, of niet meet actief zijn..

Rare M: Rare Malt

Rare Old: Een reeks whisky's uitgebracht door GM, Gordon & MacPhail van oude en zeldzame whisky's.

Rare Vintage: Een reeks whisky's uitgebracht door GM, Gordon & MacPhail van oude en zeldzame whisky's tussen 1930 en 1960 gedestilleerd.

Rye whiskey: Amerikaanse whiskey die meer dan de helft uit rogge gestookte whiskey bevat.

S

Scottish non single-malts: In deze categorie vallen de zogenaamde grain whisky's, blends en luxe blends.

Secret stills: Een reeks bottelings van Gordon & MacPhail uitgebracht voor zij die graag echt blindproeven. Enkel het gebied (region) wordt vermeld.

Shetland: één van de Schotse Islands, waar de eerste legale distilleerderij in 2004 werd geopend. Wanneer de eerste whisky wordt geproduceerd zal Highland Park zijn meest Noordelijke status verliezen.

Sig: Signatory, Vintage Signatory Vintage Ltd. bottelt sinds 1988 whisky's van zowel nog draaiende als niet meer draaiende distilleerderijen (o.a. de Silent Stills serie). Ze hebben een aantal sublabels in hun pakket. Het is één van de weinige bottelaars met een eigen bottelarij. In 2002 hebben ze de kleinste Schotse destilleerderij Edradour opgekocht. Enkele van hun reeksen zijn, "The Prestonfield" voor de Franse markt, "Dun Eideann", "Signatory Vintage", "Signatory Vintage Casgstrength", "Un-chillfiltered Collection", "Decanter Collection", "Scottish Wildlife",.

Signatory Vintage: Zie Sig.

Silent Stills: Een collectie whisky's van Signatory Vintage Ltd, waarbij men voornamelijk vaten gebruikt van gesloten of oude destilleerderijen.

Single Cask: Een botteling van één uniek vat.

Single Malt Scotch Whisky: Single malt whisky die in Schotland is gemaakt.

Single Malt Whisky: Een malt whisky geproduceerd in één distilleerderij, niet gemengd of gevat met whisky uit een andere destilleerderij.

Skye: Skye biedt een typische smaak aan whisky die zeer gerookt en medicinaal is. De smaak is een weerspiegeling van het wilde nevelige territorium.

South Highlands: Het zuidelijk deel van de Highlands dewelke wordt gekarakteriseerd door whisky die middel zoet is met weinig complexiteit en ietswat fruitig. Het smaakpallet ligt tussen dat van de Speyside en de Lowlands.

Speymalt: Een bedrijfje van Gordon & MacPhail die verschillende Speyside whisky's op de markt brengt.

Speyside: Dit deel van de Highlands is niet exact geografisch gedefinieerd maar omarmt ongeveer 70 % van al de Schotse distilleerderijen. Het wordt beschouwd als het grootste whiskyproducerend gebied ter wereld. De bergen voorzien de streek van water dat vrij zacht is, maar toch genoeg turf bevat om de karakteristieke rokerigheid ervan over te brengen. De belangrijkste rivieren zijn de Lossie, Spey, Deveron en Findhorn. Speyside whisky's zijn de fleurigste, zoetste en mildste whisky's van Schotland: honingachtig, bloemen en kruidig. Waarschijnlijk dankt deze whisky zijn smaak aan het mildere klimaat waardoor er veel grassen groeien in het gebied en er vrij veel zon is. Deze whisky's lijken echte 'zomer'-whisky's.

Springbank: Destilleerderij gelegen op Campbeltown. De huisstijl is zilt, olieachtig met een tikje kokosnoot, een heerlijk aperitief. Whisky met veel karakter.

Spirit of Scotland: Een collectie van Speymalt een bedrijfje van Gordon & MacPhail.

Strathisla: Schotse destilleerderij gelegen in de Highlands Speyside. Produceert droge fruitige zwaardere whisky.

SSMW: The Scotch Single Malt Whisky Society. Deze in Edinburgh gewortelde "Society" bottelt Cask Strength whisky's voor zijn leden. Elk vat is genummerd om geen distilleerderij op het etikket te vermelden.

T

Talisker: Deze distilleerderij werd in 1830 gebouwd door Hugh en Kenneth MacAskill. ze is gelegen naast Loch Harport. De naam Talisker komt van het Noors (Thalas Gair) en betekent 'afhangende rots'. Talisker is de enige single malt Scotch whisky die op het eiland Skye wordt gemaakt. De smaak is zéér uitgesproken en krachtig.

The Replica Change: Een proces waarbij men door het mengen (vatten) van verschillend whisky's probeert een smaak na te bootsen van een oude uitzonderlijke whisky.

Tullibardine: Schotse destilleerderij in de "highlands" met een huisstijl die wijnachtig en aromatisch is.

Tumbler: Amerikaans type whiskyglas met een vlakke, dikke bodem, rechte wanden en een grote opening.

Turf: Gedroogde veen, heide of andere plantensoorten die reeds lange tijd zijn vergaan.

 

U

Unchillfiltered: Bij het bottelen van de whisky wordt deze vaak gekoeld alvorens hij de fles opgaat. Hierdoor verkrijgt men een troebele nevel van proteïne en andere elementen die neerslaan. Deze wordt daarna door filtering verwijderd. Deze filtratie heeft voornamelijk als doel te vermijden dat een whiskydrinker een troebele whisky krijgt na het toevoegen van ijs. De term betekent dat er niet koud werd gefilterd, waardoor meer smaakelementen (waaronder vetzuren) in de whisky aanwezig zijn.

V

Vatted Malt: Een mengsel van malt whisky's van verschillende distilleerderijen. De term geeft enkel aan dat er alleen malt whiskies inzitten.

Vintage whisky: Een whisky botteling van een bepaald jaar.

W

Warehouse: De ruimte waar de vaten met de rijpende whisky liggen.

Wash back: Een groot vat waarin de gemalen mout wordt vermengd met warm water en gist. Hierin vind het gisten plaats en wordt een soort bier (wash) gevormd.

Wm Cadenhead: De oudste onafhankelijke bottelaar van Schotland, gesticht in 1842 door Wm Cadenhead en G. Duncan. Ze hebben verschillende collecties waaronder de "Original Collection", de "Authentic Collection", "Chairman's stock", "Bond Reserve", en de "Classic-Range". Tot 1994 werd ook de "Duthie's" collectie uitgegeven, genaamd naar een voormalige directeur.

Wort: Mengsel van gemalen gerst met warm water. Hier worden o.a. de suikers uit de gerst in het water opgelost alvorens te worden overgepompt in de wash back.

 

 

 

De beste Whisky sites op Start.be